Category: Câu chuyện hiện vật

Một chiếc xe đẩy ở trên lỉnh kỉnh các món “đồ nghề” pha cà phê, ly tách cũ kỹ, ấm trà nhôm xưa, thùng nước sôi nấu than đặt bên dưới xe đẩy và những chiếc vợt – linh hồn của những ly cà phê “thượng hạng” này. Đó là hình ảnh của cà phê vợt Sài Gòn trước 1975 vô cùng phổ biến, hiện nay thì số lượng của cà phê vợt thu hẹp dần để nhường chỗ cho cà phê hộp, cà phê văn phòng hay cà phê Tây Âu của giới trẻ.

Công dụng của những xe đẩy cà phê vợt ở chỗ, các vật dụng được bày hết trên chiếc xe đẩy nhỏ, nên việc rửa ly hay dọn dẹp đều thuận tiện. Vì diện tích mặt bằng nhỏ bé nên trên bàn pha chế bình thường người ta chỉ để một ấm đất đựng nước cà phê đen sánh cuối cùng sau vài lần đun chắt, chiếc ấm đất đựng cà phê phải được giữ nóng liên tục để cân bằng hương vị, đồng thời tỏa ra mùi hương cà phê sẽ hấp dẫn thực khách hơn. Bản sắc cà phê Việt không nằm cụ thể trong một nét văn hoá nào, nhưng sự hiện diện nhỏ nhoi của một xe đẩy cà phê vợt xưa cũ sẽ góp phần tạo nên một không gian cà phê Việt đậm đà bản sắc.

Bộ thưởng lãm cà phê Thiền được phát triển bởi Trung Nguyên Legend, với chất liệu gốm cao cấp được thiết kế riêng biệt cho phong cách pha cà phê Thiền, bao gồm: Ấm cà phê Thiền hình trụ tròn đặc biệt với thiết kế khác biệt, đường kính 63mm, cao 82mm, chất liệu bằng gốm, men sần, tay nắm bằng đồng quấn mây tinh xảo. Bếp cà phê Thiền, đường kính 108mm, cao 108mm, chất liệu bằng gốm, men sần, mang hình dáng của chiếc trống đồng Việt Nam, trong lòng bếp để đặt nến giúp giữ nóng cà phê trong ấm chứa trong suốt quá trình thưởng lãm. Ly cà phê Thiền, đường kính 48mm, cao 50mm, chất liệu bằng gốm, men sần, chứa được 50 ml cà phê. Văn minh Cà phê Thiền là văn minh cà phê tiêu biểu, hội tụ triết lý của người Phương Đông, được tạo nên từ sự tĩnh tại, rõ biết trong từng phút giây của con người để tỉnh thức, chiêm nghiệm và lĩnh hội tri thức từ những cuốn sách nền tảng của văn minh nhân loại để đi đến giàu có và hạnh phúc đích thực.

Đây là ấm gang tetsubin có vòi rót ngắn, nắp đậy và tay cầm trên đỉnh, có thể dùng để đun sôi và chứa nước nóng cho mục đích pha trà hoặc cà phê.  Ấm tetsubin là một loại ấm bằng gang của Nhật dùng để đun nước pha trà. Loại ấm này có từ thời kỳ Eco (1603) nhưng do sự thay đổi trong văn hóa trà đạo Nhật Bản nên ấm cũng trải qua các giai đoạn phục hồi và hưng thịnh. Theo cách truyền thống, ấm gang tetsubin thường được thiết kế và trang trí công phu, có các loại dung tích lớn và nhỏ tạo hình khác lạ, được đun trên lò than củi.  Ấm đun nước bằng gang đúc sẽ hấp thụ các ion nước và clorua, khi nấu nước sẽ tỏa ra các ion sắt, có thể bổ sung nhu cầu hàng ngày của cơ thể bằng sắt. Ngoài ra, dùng ấm đun nước “gang đúc” để cải thiện nhiệt độ nước, vừa làm mềm nước. Sử dụng nước đun sôi từ ấm tetsubin để pha trà sẽ làm tăng hương vị của trà. Ấm này không chỉ dùng để đun nước pha trà, mà còn được dùng để đun nước pha cà phê hoặc các thức uống khác. Nước được đun bằng ấm này sẽ trở nên mềm hơn và dễ chịu hơn cho khách khi thưởng lãm cà phê.

Ấm đun nước pha trà bằng đồng đỏ nguyên chất, được gò bằng tay thủ công hoàn toàn, chuyên dùng để đun nước khi pha trà hoặc cà phê. Khi sử dụng ấm đồng để pha trà hoặc cà phê, ấm đồng có tác dụng làm nước mềm hơn khi pha, ngoài ra đồng lại là một chất có tác dụng diệt khuẩn tự nhiên nên rất an toàn khi sử dụng ấm đun nước bằng đồng. Ấm đồng chỉ dùng được trên bếp hồng ngoại, bếp ga, bếp cồn và bếp củi.

Ấm tetsubin (AM2021.5)

Đây là ấm gang tetsubin có vòi rót ngắn, nắp đậy và tay cầm trên đỉnh, có thể dùng để đun sôi và chứa nước nóng cho mục đích uống, chẳng hạn như pha trà hoặc cà phê. Ấm tetsubin là một loại ấm bằng gang của Nhật dùng để đun nước pha trà. Loại ấm này có từ thời kỳ Eco (1603) nhưng do sự thay đổi trong văn hóa trà đạo Nhật Bản nên ấm cũng trải qua các giai đoạn phục hồi và hưng thịnh. Theo cách truyền thống, ấm tetsubin được đun trên lò than củi. Ấm gang tetsubin thường được thiết kế và trang trí công phu, có dung tích lớn, tạo hình khác lạ. Đây là loại ấm nhỏ có dung tích khoảng 500ml.  Ấm đun nước bằng gang đúc sẽ hấp thụ các ion nước và clorua, khi nấu nước sẽ tỏa ra các ion sắt, không chỉ có thể bổ sung nhu cầu hàng ngày của cơ thể bằng sắt. Dùng ấm đun nước “gang đúc” để cải thiện nhiệt độ nước, vừa làm mềm nước . Sử dụng nước đun sôi từ ấm tetsubin để pha trà sẽ làm tăng hương vị của trà. Ấm này không chỉ dùng để đun nước pha trà, mà còn được dùng để đun nước pha cà phê hoặc các thức uống khác. Nước được đun bằng ấm này sẽ trở nên mềm hơn và dễ chịu hơn cho thực khách.

Thừa hưởng kiểu dáng ấm tích pha trà của người Việt xưa, từ năm 2015, các chuyên gia của Trung Nguyên Legend phối hợp với các nghệ nhân của làng gốm Bát Tràng đã phát triển bộ công cụ dụng cụ theo dáng ấm tích truyền thống của người xưa với màu men ngà tạo cảm giác thân thiện. Với ấm tích này các nhà thiết kế đã tạo 3 kích thước tùy từng trường hợp sử dụng (độc ẩm, song ẩm, quần ẩm) và với những điều chỉnh về thiết kế cho phù hợp với việc thưởng lãm cà phê. Những họa tiết hoa sen được thay bằng những họa tiết về cà phê, chiếc ấm tích nhỏ nhất này dung cho trường hợp độc ẩm, với vòng tròn thiền trên thân ấm. Bếp được làm bằng đất gốm vùng Tân Uyên kết hợp với đất sứ Đài Loan, bên ngoài được phủ một lớp men màu cà phê. Bếp được thiết kế dựa trên ý tưởng của đồng hồ cát, có 8 lỗ nhỏ ngoài chức năng về mặt kỹ thuật dùng để thoát khí đốt còn có ý nghĩa về 4 phương 8 hướng, mùi hương liệu quyện với khói bếp được thoát ra bởi những lỗ nhỏ này sẽ tỏa đi muôn nơi. Thân bếp hình quả bầu hồ lô mang lại cảm giác an lành, gửi gắm ước vọng của con người về một cuộc sống giản dị, ấm êm, hạnh phúc, giúp người thưởng lãm cà phê luôn tỉnh thức, lửa trong bếp giúp họ tự tin, nạp thêm năng lượng mới, sáng tạo mới để có thể giúp đời, giúp người những điều thiện lành nhất. Trong quá trình nghiên cứu, các chuyên gia của Trung Nguyên Legend đã điều chỉnh bếp để phần bụng nở, tạo cảm giác chắc chắn và phần miệng lò rộng ra để dễ bỏ nến vào. Việc điều chỉnh để phần bụng của bếp lớn hơn, tròn trịa đầy đặn hơn, giống hình dáng của quả bầu hồ lô còn có ý nghĩa nhân văn là mong muốn cho người thưởng lãm có sức khỏe và trường thọ. Bếp Thiền trong thưởng lãm cà phê, hướng tới công dụng nổi bật nhất là biểu tượng của an lành, sức khỏe, tinh thần sảng khoái, luôn tỉnh thức để sống có trách nhiệm và sáng tạo có trách nhiệm.

Bộ thưởng lãm cà phê Thiền được phát triển bởi Trung Nguyên Legend, với chất liệu gốm cao cấp được thiết kế riêng biệt cho phong cách pha cà phê Thiền, bao gồm: Ấm cà phê Thiền hình trụ tròn đặc biệt với thiết kế khác biệt, đường kính 63mm, cao 82mm, chất liệu bằng gốm, men sần, tay nắm bằng đồng quấn mây tinh xảo. Bếp cà phê Thiền, đường kính 108mm, cao 108mm, chất liệu bằng gốm, men sần, mang hình dáng của chiếc trống đồng Việt Nam, trong lòng bếp để đặt nến giúp giữ nóng cà phê trong ấm chứa trong suốt quá trình thưởng lãm. Ly cà phê Thiền, đường kính 48mm, cao 50mm, chất liệu bằng gốm, men sần, chứa được 50 ml cà phê.

Văn minh Cà phê Thiền là văn minh cà phê tiêu biểu, hội tụ triết lý của người Phương Đông, được tạo nên từ sự tĩnh tại, rõ biết trong từng phút giây của con người để tỉnh thức, chiêm nghiệm và lĩnh hội tri thức từ những cuốn sách nền tảng của văn minh nhân loại để đi đến giàu có và hạnh phúc đích thực.

Được phát triển bởi các chuyên gia của Trung Nguyên Legend, bộ thưởng lãm cà phê Ottoman được sáng tạo trên cơ sở cảm hứng từ cezve (có nghĩa là than hồng), một dụng cụ thưởng lãm cà phê truyền thống của Thổ Nhĩ Kỳ. Cezve là một chiếc nồi nhỏ có tay cầm dài với một miệng rót được thiết kế đặc biệt để pha cà phê Thổ Nhĩ Kỳ. Theo truyền thống, nó được làm bằng đồng thau hoặc đồng, đôi khi cũng có thể là bạc hoặc vàng. Hiện nay, cezve cũng được làm từ thép không gỉ, nhôm hoặc gốm sứ.  Dụng cụ này và những biến thể của nó được sử dụng phổ biến trong khu vực với những tên gọi tùy theo từng quốc gia, từng dân tộc, nơi nó tồn tại như: Bosnia và Herzegovina, Serbia, Montenegro, Croatia, Slovenia, Slovakia, Bắc Macedonia, Séc, Ukraina, Nga… Chính từ sự phổ biến rộng rãi của cezve trong việc thưởng lãm cà phê, nên từ năm 2015, các chuyên gia của Trung Nguyên Legend phối hợp với các nghệ nhân của làng gốm Bát Tràng đã phát triển bộ công cụ dụng cụ truyền thống của Thổ Nhĩ Kỳ, thành bộ công cụ dụng cụ thưởng lãm thuộc văn minh cà phê Ottoman với chất liệu bằng đất gốm vùng Tân Uyên kết hợp với đất sứ Đài Loan, bên ngoài được phủ một lớp men màu trắng ngà.  Kiểu dáng của bộ thưởng lãm gần gũi với cezve truyền thống, lại được làm từ gốm, sứ, mà gốm sứ là sự hòa quyện của âm dương ngũ hành là sự kết hợp hài hòa giữa hồn đất, hồn nước và hồn của người sản xuất ra nó, còn màu men của gốm đậm nét tao nhã, rất phù hợp với bộ công cụ dụng cụ thưởng lãm của ba nền văn minh cà phê Ottoman, Thiền, Roman.

Ấm tích (AM2021.10)

Ấm tích bằng chất liệu gốm, thân trắng hoa văn men lam, là một trong những sản phẩm ra đời sớm nhất trong lịch sử làng Gốm cổ Bát Tràng. Khác với các ấm chén thông thường khác. Ấm tích Bát tràng có dung tích khá lớn 2 lít phù hợp cho việc pha trà xanh, vì thế nó đã gắn bó với văn hóa cộng đồng của người dân Việt từ bao đời nay.  Ấm được làm thủ công bằng tay, hầu hết, đồ gốm Bát Tràng được sản xuất theo lối thủ công, thể hiện rõ rệt tài năng sáng tạo của người thợ lưu truyền qua nhiều thế hệ. Do tính chất của các nguồn nguyên liệu tạo cốt gốm và việc tạo dáng đều làm bằng tay trên bàn xoay, cùng với việc sử dụng các loại men khai thác trong nước theo kinh nghiệm nên đồ gốm Bát Tràng có nét riêng là cốt đầy, chắc và khá nặng, lớp men trắng thường ngả màu ngà, đục. Bát Tràng cũng là làng gốm có các dòng men riêng từ loại men ngọc cùng với nâu và trắng cho đến men rạn với cốt gốm xốp có màu xám nâu. Các sản phẩm được nung ở nhiệt độ trên 1000oC khử hết các độc tố trong đất đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sức khoẻ con người.  Ấm tích thuộc sản phẩm đồ gia dụng của làng gốm Bát Tràng, ấm thường có màu men lam, đề tài trang trí phổ biến có các loại: rồng, phượng, xen kẽ cụm mây, ngựa có cánh, hoạt cảnh người, cánh sen đứng, hoa dây, lá đề, phong cảnh sơn thuỷ… Theo sự phát triển của xã hội xuất hiện thêm các đề tài trang trí mới như: bộ tứ linh, hổ phù, con nghê, con hạc…Hiện nay, ở Bát Tràng còn xuất hiện thêm các đề tài du nhập từ nước ngoài theo các điển tích Trung Quốc như Ngư ông đắc lợi, Tô Vũ chăn dê, Bát tiên quá hải, Ngư ông kéo lưới… Ấm tích men lam giả cổ vẫn là lựa chọn hàng đầu cho các quán cà phê vỉa hè hoặc các quán ở ngõ hẻm phục vụ cho thực khách những ly trà xanh nóng mang đậm bản sắc Việt Nam.